اندیکاتور اتوکلاو

اندیکاتور اتوکلاو:

تست اندیکاتور اتوکلاو برای بررسی صحت عملیات استریلازیسیون در دستگاه اتوکلاو بکار می رود . نحوه کار اندیکاتور شیمیایی به این صورت است که این نوار ها با توجه به کلاس خود نسبت به شاخصه ی دما و زمان و بخار دچار تغییر رنگ شده , که این تغییر به معنای صحت انجام فرایند استریل سازی می باشد .

از تست اندیکاتور اتوکلاو در زمینه اطمینان حاصل کردن از استریل شدن ابزارهای جراحی و بیمارستانی استفاده می شود. این تست تضمین کاملی در جهت استرلیزه شدن و قابل استفاده بودن دوباره ی لوازم پزشکی بوده است و بخشی جدانشدنی از روند اتوکلاو است.

دستگاه اتوکلاو همچنین با عنوان steam sterilizer شناخته شده است. این دستگاه از بخار تحت فشار استفاده می کند تا باکتری ها، ویروس ها، قارچ ها و… را از بین ببرد. تست اتوکلاو برای آزمایش عملکرد این دستگاه ساخته شده است. این تست از باکتری ای به نام Bacillus stearothermophilus استفاده می کند. تست ها علاوه بر این باکتری، از اندیکاتور پی اچ و رشد استفاده می کنند.

استفاده از اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاوبرای بررسی صحت انجام فرآیند استریلیزاسیون توسط دستگاه امری ضروریست. هر ماده ای که دارای یک نشانه قابل مشاهده مانند تغییر رنگ ناشی از یک واکنش شیمیایی باشد، به عنوان اندیکاتور معرفی می‌شود.

اندیکاتور بیولوژیکی بخار جهت کنترل فرایند استریل اتوکلاو بخار طراحی شده است. تست بیولوژیکی اتوکلاو بخار شامل يک آمپول پلاستيکي به عنوان بدنه خارجي و يک نوار آغشته شده به اسپور باسیلوس استئاروترموفیلوس و ويال شيشه اي حاوي محيط کشت است. آمپول بيروني به وسيله يک سرپوش پلاستيکي و برگه فيلتر بسته بندي شده است. سوراخ هاي کوچک در هر سرپوش جهت نفوذ بخار تعبيه شده است.

تست بیولوژیکی در حقیقت یک شبیه سازی از حضور مقاومترین نوع میکروارگانیسم ها در شرایط استریل می باشد که ازاسپور ژئوباسیلوس استئاروترموفیلوس به عنوان شاخصی از بیماریزایی و مقاومت زیاد استفاده می شود. یک فرایند استریلیزاسیون صحیح و دقیق قادر هست تمامی این اسپورها را نابود کند و اگر در فرایند استریل ایراد یا خطایی صورت گیرد اسپورها در تماس با محیط کشت رشد کرده و باعث ایجاد تغییر رنگ می شوند.

ویال های بیولوژیکی دارای دو نوع لوگ 5 (ده به توان پنج) و لوگ 6 (ده به توان شش) هستند که اشاره به جمعیت میکروبی اسپورها بر روی نوار کاغذی دارد. معمولا از تست اسپورهای لوگ 5 جهت اعتبار سنجی اتوکلاوهای معمولی بخار و کلاس B استفاده می شود و تست اسپورهای لوگ 6 برای بررسی دستگاه امحاء زباله به کار می رود. به همین خاطر همیشه روی بسته بندی محصول و لیبل آن نوع ویال بیولوژیکی را چک کنید.

روش استفاده از اندیکاتور بیولوژیکی اتوکلاو بخار

طبق رهنمود سازمان جهانی بهداشت بیواندیکاتور بخار بایستی در تست هاي هفتگي دستگاههای التوکلاو در عمل های جراحی پيوندها و ايمپلنت ها و پس از هر بار کاليبراسيون دستگاه اتوکلاو استفاده شوند.

تست بیولوژیکی را با توجه به حجم چمبر اتوکلاو در تعداد مناسب داخل دستگاه قرار دهید. برای چمبرهای بزرگ می توانید تست را در نقاط مختلف گوشه ها و مرکز قرار دهید.
سیکل کاری اتوکلاو را اجرا کرده و منتظر اتمام فرایند استریل باشید.
تست بیولوژیکی را از اتوکلاو خارج کرده و بدون باز کردن درب ویال پلاستیکی با فشار انگشت ویال شیشه ای را بشکنید تا محیط کشت با نوار اسپور مخلوط شود.
تست را دردستگاه انکوباتور مخصوص ویال بیولوژیکی در دمای 56 درجه به مدت 24 ساعت نگه داری کنید. همچنین همزمان با این تست بایستی از نمونه شاهد (تست بیولوژیکی که فرایند استریل را طی نکرده) نیز جهت اعتبارسنجی و صحت کار استفاده کنید.
بعد از گذشت زمان گفته شده باید بصورت چشمی تغییر رنگ مایع درون ویال پلاستیکی بررسی شود. اگر شرایط استریل بهینه و مناسب باشد نباید شاهد هیچ تغییر رنگی باشید. همچنین اگر تغییر رنگ مایع ویال از بنفش به زرد (یا کدر شدن) مشاهده شود نشان دهنده شرایط استریل نامطلوب می باشد و بایستی دنبال علت آن بگردید.
همچنین رنگ نمونه شاهد حتما بایستی از بنفش به زرد تغییر کند که نشان دهنده شرایط ایده آل انکوباسیون می باشد.
شرایط دمایی و زمانی استریل:

15 دقيقه در 121 درجه سانتی گراد و 3.5 دقیقه در 134 درجه سانتي گراد برای انجام صحیح استریل و پاس شدن تست لازم می باشد.

شرايط نگهداري:

تست ها در دمای 10 تا 30 درجه سانتي گراد و در رطوبت 20 تا 70 % و به دور از نور خورشید انبار شوند.

تست ها در فریزر و در کنار مواد ضدعفونی یا مواد شیمیایی نگهداری نشوند.

اندیکاتور‌های تست شیمیایی:

اندیکاتور‌ های شیمیایی اتوکلاوها و استریل کننده‌های بخار نقش مهمی در کنترل عملکرد دستگاه دارند. این شاخص ها به پارامتر‌هایی نظیر مدت زمان ، دما و بخار آب فرآیند استریل پاسخ می‌دهند. استفاده از اندیکاتور‌های شیمیایی بسیار آسان و ارزان قیمت می‌باشد.

از بین اندیکاتور‌های شیمیایی مختلف، نوار‌های شیمیایی بسیار محبوب هستند. این اندیکاتور‌ها بر اساس نوع عملکرد و سطح کیفی به 6 کلاس دسته بندی می‌شوند.

اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاو کلاس 1 (به شکل نواری یا چسب)

در نوار اندیکاتور از جوهر حساس به گرما استفاده میشود.
اگر دما به 121 درجه سانتیگراد رسیده باشد این نوار تغییر رنگ می دهد.
تغییر رنگ ندادن اندیکاتور نشان می‌دهد که فرایند استریلیزاسیون به درستی صورت نگرفته است.
تغییر رنگ چسب اتوکلاو، به معنای درست انجام شدن عمل استریلیزاسیون نیست.
گرچه این نوار، استریلیزاسیون داخل محموله را نشان نمی‌دهد، اما نتایج خوبی را به شما ارائه می‌دهد.
به وسیله نوار اندیکاتور می‌توان از رسیدن دمای محموله به 121 درجه اطمینان حاصل کرد.
در هر فرایند استریلیزاسیون باید از چسب اتوکلاو استفاده شود تا صحت دمای 121 درجه سانتیگراد را تایید کند.
در این نوع اول در دمای 134 درجه سانتی گراد نیاز به 3/5 دقیقه زمان فاز استریلیزاسیون در یک سیکل دارد

اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاو کلاس 2

کلاس 2 این اندیکاتور‌ها برای تشخیص تست‌هایی خاص نظیر Bowie-Dick استفاده می‌شود.

دراین نوع دمای 134 درجه سانتی گراد نیاز به 4 دقیقه زمان فاز استریلیزاسیون در یک سیکل دارد.

اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاو کلاس 3

اندیکاتور‌هایی که فقط قادر به کنترل یک پارامتر هستند. مانند اندیکاتور‌های پلاسما.

در این نوع در دمای 134 درجه سانتی گراد نیاز به 5 دقیقه زمان فاز استریلیزاسیون در یک سیکل دارد.

اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاو کلاس 4

جز نشانگرهای چند پارامتری محسوب می‌شوند چون توانایی کنترل حداقل دو پارامتر مثل دما و زمان را دارند. تست اتوکلاو 4 به شکل نواری دوبل است .از روی خط چین میانی می توان آن را به دو اندیکاتور تقسیم نمود. این تست نواری در دونوع لمینیت دار و بدون لمینیت تولید می شود.

اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاو کلاس 5

در روش بخار ،پیشرفته ترین نوع اندیکاتور کاغذی ،اندیکاتور کلاس 5 است. اندیکاتور کلاس 5 معادل یک اندیکاتور بیولوژیک بخار عمل می کند و هر سه فاکتور دما،بخار و زمان را در نظر می گیرد.

در این نوع در دمای 134 درجه سانتی گراد نیاز به 4 دقیقه و در دمای 121 به 12 دقیقه زمان برای تغییر رنگ در یک سیکل دارد

اندیکاتور تست بیولوژیک اتوکلاو کلاس 6

اندیکاتورهای کلاس 6 به پارامترهای دما و زمان و اشباع بخار آب حساس هستند و به منظور بررسی مطابقت سیکل انجام شده با تنظیمات اصلی سیکل است.

در این نوع در دمای 134 درجه سانتی گراد نیاز به 7 دقیقه و در دمای 121 به 20 دقیقه زمان برای تغییر رنگ در یک سیکل دارد

اندیکاتور‌های شیمیایی بر اساس تغییرات شیمیایی عمل می‌کنند و ازنوع پیشروهنده هستند. این اندیکاتور ها از نظر دما و زمان چند نوع هستند ولی تفسیر پاسخ آنها در انتهای آسان است و نیازی به حدس و گمان نیست. با توجه به نوع استریل کننده و ابزار، اندیکاتور مناسب می بایست انتخاب شود.

ویژگی تست اتوکلاو

دارای نشانگر برای اطلاع از مورد استفاده قرار گرفتن هر نوار
موجود در تمام کلاس های یک تا شش
چسبندگی و حساسیت بالا نسبت به فشار
قابلیت استفاده بر روی متریال های متفاوت

برای پایش فرآیند استریلیزاسیون بخار در دمای فقط 121 درجه سانتی گراد می توان از دو نوع 15 دقیقه ای و 20 دقیقه ای استفاده کرد.