سانتریفیوژ یونیورسال:
سانتریفیوژ یونیورسال یکی از سانتریفیوژ های خاص می باشد. از آن در آزمایشگاه‌های گوناگون برای تفکیک انواع مایعات و مخلوط‌ها استفاده می‌شود. همچنین سانتریفیوژ یونیورسال دارای انواع مختلفی است. این مدل‌ها از نظر قدرت و سرعت چرخش طبقه بندی می‌شود
سانتریفیوژ آزمایشگاهی (Laboratory Centrifuge) یکی از دستگاه‌های پرکاربرد در آزمایشگاه‌های شیمی، فیزیک، زیست‌شناسی، بیوشیمی و میکروبیولوژی و در صنایع مختلف است که جهت جدا کردن اجزا با جرم‌های مختلف از یک مخلوط استفاده می‌شود. تکنیک سانتریفیوژ یکی از تکنیک‌های متداول آزمایشگاهی برای جداسازی با استفاده از نیروی گریز از مرکز است.
اساس کار سانتریفیوژ آزمایشگاهی
در عمل سانتریفیوژ ذراتی که جرم متفاوتی دارند بر مبنای نیروی گریز از مرکز از یکدیگر جدا می‌شوند. نمونه که عمدتاً مایع حاوی ذرات جامد است درون فالکون ریخته شده و درون محفظه سانتریفیوژ جای می‌گیرد. دستگاه روشن می‌شود و فالکونها به صورت حول محور مرکزی به چرخش درمی‌آیند و نیروی گریز از مرکز سبب می‌شود مایعات از مرکز فاصله بگیرد. بدین ترتیب مواد با جرم بیشتر بیشترین فاصله را از مرکز گرفته و در انتهای فالکون جمع می‌شوند و مواد سبک‌تر به مرکز نزدیک‌تر بوده و در بخش‌های بالایی لوله قرار می‌گیرند.
در کار با سانتریفیوژ دو عامل جهت اندازه‌گیری عملکرد دستگاه تعریف‌شده است که عبارت‌اند از:
RPM: واحد دور بر دقیقه یا (Revolutions per Minute) که به‌وسیله آن می‌توان تعداد دفعات چرخش موتور در هر دقیقه را تعیین نمود.
RCF: نیروی سانتریفیوژ نسبی (Relative Centrifugal Force) که به‌وسیله آن می‌توان میزان نیروی وارد از سوی سانتریفیوژ به نمونه‌های داخلش را تعیین نمود که علاوه بر سرعت چرخش به شعاع آن نیز بستگی دارد.
نکته هر چه شعاع بیشتر، سرعت رسوب ذرات بیشتر است. هر چه سرعت چرخش بیشتر، سرعت رسوب بیشتر است.
پس از اتمام کار سانتریفیوژ نمونه حداقل حاوی دو بخش است که یکی بخش مایع بالایی و مواد موجود در آن است که supernatant نیز نامیده می‌شود و دیگری رسوب است که در انتهای لوله ته‌نشین شده و Pellet نامیده می‌شود.
اجزای سانتریفیوژ آزمایشگاهی
- موتور الکتریکی
- روتور دستگاه
- شافت دستگاه
- زمان‌سنج (تایمر دستگاه)
- درب قفل‌دار در صورت دارا بودن (میکرو سوئیچ)
- سر روتور
- کلیدهای روشن و خاموش
- کنترل‌کننده سرعت و دمای دستگاه
انواع سانتریفیوژ آزمایشگاهی
- میکروسانتریفیوژ: این سانتریفیوژ کوچک و جمع‌وجور برای نمونه‌های با حجم ۲/۰ تا ۲ میلی‌لیتر کاربرد دارد.
- سانتریفیوژ کلینیکی یا بالینی: برای مصارف بالینی مانند نمونه‌های خون استفاده می‌شود و سرعت پایینی دارد.
- سانتریفیوژهای سیتولوژی: برای جداسازی و رسوب یک‌لایه نازک از سلول بر روی لام یا اسلاید کاربرد دارد و همچنین در آزمایش‌های سلولی هسته‌ای برای شکستن سلول استفاده می‌شود.
- سانتریفیوژ شستشو دهنده سلولی: برای سرشوی سلول‌های خونی و در آزمایش تعیین گروه خون، RH و … استفاده می‌شود.
- سانتریفیوژهای شناور: در این سانتریفیوژ نمونه به‌صورت عمودی در دستگاه جای گرفته و در حین چرخش افقی می‌شود.
- اولتراسانتریفیوژ: سرعت چرخش در این سانتریفیوژ بالای RPM16000 است و به همین دلیل دمای دستگاه بالا می‌رود و امکان تبخیر مایع وجود دارد. این دستگاه عموماً مجهز به یخچال است.
- سانتریفیوژ گرادیان چگالی: ذرات بر مبنای چگالی از یکدیگر جدا می‌شوند.
- سانتریفیوژهای خلأ: در مواردی که به حذف مایع از نمونه برای جداسازی نیاز است از این سانتریفیوژ استفاده می‌شود. برای حذف مایع از خلأ، سیستم گرمایش و نیروی گریز از مرکز استفاده می‌شود.
- سانتریفیوژ یخچال دار: سانتریفیوژ یخچال دار برای نمونه‌های حساس به دما همچون سلول‌های زنده و پروتئین‌ها کاربرد دارد.
اصول کار با دستگاه سانتریفیوژ آزمایشگاهی
- دستگاه را در محلی صاف و محکم قرار دهید.
- جهت ایجاد تعادل در روتور هنگام قرار دادن نمونه‌ها، لوله‌های هم‌وزن مقابل یکدیگر قرار گیرند
- این دستگاه دارای زغال جهت استارت است که عمر زغال بستگی به تعداد دفعات استارت شدن دستگاه دارد، از لحاظ تجربی زمانی که ۳ تا ۴ میلی‌متر از ضخامت زغال باقی‌مانده بود اقدام به تعویض آن نمایید.
- از لوله‌های مناسب سانتریفیوژ (فالکون) استفاده کنید.
انتخابهای مرتبط
محصولات مشابه
