ویسکومتر (ویسکوزیمتر)

ویسکومتر (ویسکوزیمتر) :

ویسکوزیمتر یا ویسکومتر از تجهیزات و دستگاه های آزمایشگاهی می‌باشد که مقاومت مایعات در برابر تغییر شکل را اندازه گیری می نماید. انواع ویسکوزیمتر برای کاربرد های مختلف تولید شده و مورد استفاده قرار می گیرد.

در حالت کلی ویسکوزیمتر دو حالت دارد :

• مایع ویسکوز ساکن بوده و یک شی جانبی که همان ابزار اندازه گیری ویسکوزیته است در داخل آن حرکت می کند.
• ابزار اندازه گیری ویسکوزیته ساکن بوده و سیال ویسکوز حرکت می کند.

نیروی کششی که سبب ایجاد حرکت نسبی سیال نسبت به سطح می شود می تواند به عنوان عاملی برای اندازه گیری ویسکوزیته به کار گرفته شود. جریان باید به نحوی باشد که عدد رینولدز به اندازه ای کوچک باشد که بتوان جریان را آرام فرض نمود.

انواع ویسکوزیمتر چیست ؟

ویسکوزیمترهای U شکل یا استوالد (U-tube viscometers) :

انواع ویسکوزیمتر استوالد از یک لوله شیشه ای U شکل که به‌صورت عمودی  در یک حمام کنترل دما قرار دارند تشکیل شده است. در یک سمت این لوله یک لوله مویین با قطر مشخص قرار دارد. در بالای این قسمت یک منطقه بر آمده قرار دارد و یک بر آمدگی دیگر پایین تر از آن در سمت دیگر لوله قرار داده شده است، در هنگام استفاده سیال به‌وسیله یک مکنده از محفظه پایینی به محفظه بالایی کشیده می شود و سپس اجازه داده می شود تا از طریق لوله مویین به محفظه پایینی جریان یابد.

دو نشان در بالا و پایین محفظه بالایی، حجم مشخصی را نشان می دهد. زمان مورد نیاز تا انتقال سیال بین این دو نشان با ویسکوزیته جنبشی متناسب است. اکثر برندهای تجاری یک فاکتور تبدیل برای این مورد تعریف می کنند که با یک مایع با مشخصات کاملاً معین ( آب مقطر) کالیبره می شود.

انواع ویسکوزیمتر های سقوطی : اساس کار ویسکومتر های سقوطی قانون استوکس می باشد. عملکرد این دستگاه به این صورت است که سیال به صورت استاتیک در داخل یک لوله عمودی شیشه ای قرار گرفته و اجازه داده می شود یک شار فلزی کوچک با اندازه و دانسیته مشخص، در داخل سیال سقوط کند. اگر سرعت سقوط شار به درستی ثبت شود (برای راحتی کار و دقت بالا می توان از حسگر های الکترونیکی برای این کار استفاده نمود)، با دانستن سرعت شار، اندازه و دانسیته شار و دانسیته سیال مورد نظر می توان از قانون استوکس برای محاسبه ویسکوزیته سیال استفاده نمود.

در واقع این نوع ویسکوزیمتر برای محاسبه ویسکوزیته سیال از اندازه گیری سرعت سقوط یک شار فلزی درون نمونه مورد آزمایش موجود در لوله ای شیشه ای عمودی شکل، استفاده می کند.

ویسکومتر لرزشی : انواع ویسکوزیمتر لرزشی با ایجاد لرزش در نمونه های (مایعات و محلول ها) مورد آزمایش، میزان تغییرات نوسانی الکترومغناطیسی و مقاومت مایعات را اندازه گیری خواهد نمود. ویسکومتر های لرزشی برای اندازه گیری ویسکوزیته در طی فرآیندهای صنعتی به کار می‌رود.

ویسکوزیمتر دورانی : این وسیله با استفاده از چند استوانه هم محور و با اندازه گیری گشتاور مناسب جهت به حرکت در آوردن مایع مورد آزمایش، برای اندازه گیری مقاومت نمونه استفاده می شود.

ویسکوزیمتر استابینگر : از مدل از مدل های تغییر یافته انواع ویسکوزیمتر دورانی است و با دقت بسیار بالایی طراحی و تولید شده است. این دستگاه ویسکوزیته را توسط اندازه گیری سرعت گشتاور و نیروی گریز از مرکز سیال مورد آزمایش، را محاسبه می کند.