سر سمپلر وسیله ای پرکاربرد در آزمایشگاه که نام دیگر آن میکروپیپت می باشد. این قطعات پلاستیکی پرکاربرد برای یک آزمایشگاه از مهمترین ملزومات مصرفی به شمار می روند. سر سمپلرها عموماً از پلاستیک پلیمر پلی پرولین ساخته می شوند.
این کالا یک بار مصرف بوده و به نوک سمپلر های آزمایشگاهی متصل می شود. از ابزار سمپلر جهت برداشتن و جابه جایی محلول ها و نمونه ها در احجام بسیار دقیق استفاده می شود. در واقع بدون وجود نوک سمپلر استفاده از پیپت ها ناممکن خواهد بود، این کالا پس از هربار مصرف دور انداخته می شود و قطعه جدیدی برای مرحله بعدی استفاده خواهد شد.
آشنایی انواع سر سمپلر
انواع نوک سمپلرها غالبا استریل و بدون کوچکترین آلودگی هستند. اما بعضی دیگر استریل نبوده و لازم است قبل از استفاده ازآن ها اتوکلاو شوند. سرسمپلرها چون جزء اقلام یک بار مصرف آزمایشگاهی هستند، به همین جهت از پرکاربردترین ها به حساب می آیند.
انواع سرسمپلر متناسب با نوع سمپلر و حجمی که جابجا میکنند، طبقه بندی میشوند. این طبقه بندی به صورت قراردادی است و با رنگهای متفاوت نام گذاری شده اند:
۱. سرسمپلرهای کریستالی
در سمپلرهایی با قابلیت جا به جایی حجمهای کم (10- 5) میکرولیتر از سرسمپلرهای کریستالی (سفید و شفاف) استفاده میشود. این مدل از انواع نوک سمپلر معمولا در فعالیتهای دقیق مولکولی مثل: استخراج، PCR و … کاربرد دارند.
۲. سر سمپلرهای زرد
دسته دیگر سر سمپلرهای زرد رنگ هستند که برای سمپلرهای ۱۰۰-۱۰ و ۲۰۰-۲۰ میکرولیتر مورد استفاده قرار میگیرند.
۳. سرسمپلرهای آبی
برای سمپلرهایی که حجمهای بالا مانند ۲۰۰-۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میکرولیتر را انتقال میدهند، از سرسمپلرهای آبی استفاده میشود.
*-تیپهای سفید رنگی (کریستالی) نیز وجود دارند که در مواردی که نیاز به جابجایی حجمهای خیلی بالا (۱۰۰۰ تا ۵۰۰۰ میکرولیتر) است، از آنها استفاده میشود.

علاوه بر حجم سر سمپلرها ، آن ها را با در نظر گرفتن کاربردهای دیگر طبقه بندی می کنند.
انواع نوک سمپلرها بر اساس دیگر کاربردها عبارتند از :
- استریل
- غیر استریل
- فیلتردار (استریل و غیر استریل)
-
سرسمپلرهای استریل
این سرسمپلرها برای مواردی و در بخش هایی از آزمایشگاه استفاده می شوند که نسبت به آلودگی حساس هستند. سرسمپلرهای استریل یا به صورت چیده شده درون رک هستند یا به صورت بسته بندی به فروش می رسند. که در صورت خرید بسته بندی بهتر است قبل از استفاده از لامپ UV هم برای اطمینان استفاده شود.
انواع سرسمپلرهای استریل غالبا به صورت DNase/RNase free تهیه و تولید می شوند و به دور از هرگونه آلودگی هستند.
برای همین این سرسمپلرها برای کشتهای سلولی ایده آل به حساب می آیند، چراکه کشت سلول بسیار حساس به آلودگی هستند.
-
سرسمپلرهای غیراستریل
رایج ترین انواع نوک سمپلر، نوع غیراستریل آن می باشد. انواع نوک سمپلر غیر استریل معمولا در آزمایشگاههایی که کارهای با حساسیت بالا صورت نمیگیرد و یا امکان اتوکلاو کردن سر سمپلر ها وجود دارد، مورد استفاده قرار میگیرند.
سرسمپلرهای غیراستریل به دلیل اینکه با تعداد نسبتا زیادتر و قیمت مناسب تری نسبت به انواع استریل بسته بندی می شوند برای آزمایشگاه های بزرگ و با میزان استفاده ی بیشتر از نظر اقتصادی مناسب تر هستند.
-
سرسمپلرهای فیلتردار
درباره ی اینکه این مدل سرسمپلر چیست باید بگوییم که این مدل از انواع سرسمپلر دارای فیلتری هستند که در قسمت نزدیک به نوک سمپلر قرار می گیرد. داشتن فیلتر یک مزیت است؛ زیرا میزان و احتمال آلودگی را انواع مایعات و محلول ها حین کار پایین می آورد. همچنین آلودگی با ذراتی مثل ویروس ها، قارچ ها و … را از بین می برد.
به همین جهت از نوک سمپلرهای فیلتردار برای تست های آزمایشگاهی که نسبت به آلودگی حساس هستند، مثل PCR وسایر تست های پزشکی حساس استفاده کرد.
طریقه ی استفاده از نوک سمپلر چگونه است؟
ابتدا سمپلر خود را تنظیم کرده و سپس قسمت سری میکروپیپت را به درون یکی از سرسمپلرها محکم می کنیم. سپس دکمه ی شاسی پیستون سمپلر را فشار داده، به دورن ظرف مایع فرو می بریم. به آرامی فشار دست را از روی دکمه ی آن برداشته، حجم مورد نظر به درون سرسمپلر کشیده می شود و قابل جا به جایی به درون ظرف دیگر است.
جنس فیلتر مورد استفاده در انواع سرسمپلر چیست؟
فیلترهای موجود در انواع نوک سمپلر از جنس پلیاتیلن سنگین بوده و خاصیت آبدوستی (هیدروفیلیک) دارد. فیلتر آبدوست به عنوان یک عامل ممانعت کننده از ورود ذرات ریز درون مایعی است که فیلتراسیون آن را انجام می دهیم که بدین وسیله حساسیت کار و صحت آن از نظر آلودگی حفظ می شود.
سرسمپلرهای فیلتردار برای استفاده ی افرادی مناسب است که تجربه ی کافی ندارند مثل دانشجویان؛ چرا که این افراد به دلیل نداشتن مهارت در نمونه برداری به وسیله سمپلر ممکن است مقداری از نمونه در اثر مکش بیش از حد یا اشتباه در دست گرفتن سمپلر (بیش از حد مورب نگه داشتن) مایع کشیده شده را به داخل لوله سمپلر وارد کنند؛ که مسبب بسیاری از آلودگیها حین استفاده از میکروپیپت ها به حساب می آید.








